Η Νέα Καρβάλη του Νομού Καβάλας πήρε το όνομά της από την παλαιά Καρβάλη στην Καππαδοκία, όπου πάντα τιμόταν με μεγαλοπρέπεια ο Καππαδόκης Πατέρας της Εκκλησίας και μέγιστος Θεολόγος, Άγιος Γρηγόριος ο Ναζιανζηνός, Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως.
Εκεί στην Καρβάλη της Καππαδοκίας, φυλασσόταν από το 390 μ.Χ. το Ιερό Σκήνωμα του Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου, στον ομώνυμο ναό του, μέχρι το 1924 όταν με την ανταλλαγή πληθυσμών, οι πρόσφυγες το μετέφεραν στη νέα τους πατρίδα, τη Νέα Καρβάλη, λίγο έξω από τη Καβάλα.
Στη Νέα Καρβάλη υπάρχει σήμερα ο Ιερός Προσκυνηματικός Ναός του Αγίου, που αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προσκυνήματα της Ελλάδας, καθώς χιλιάδες πιστοί προσέρχονται για να προσκυνήσουν το σεπτό λείψανο του Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου, τοποθετημένο σε χρυσή λάρνακα. Το μεγαλύτερο μέρος των λειψάνων του Αγίου βρίσκεται στο ναό της Νέας Καρβάλης, όπου υπάρχουν και τα λείψανα της αγίας οικογένειας του Αγίου Γρηγορίου.
Ο Άγιος Γρηγόριος έζησε τον 4ο αι. μ.Χ. και έφθασε μέχρι τον Αρχιεπισκοπικό θρόνο της Κωνσταντινούπολης. Υπήρξε σπουδαίος ρήτορας και Θεολόγος, πολέμησε κατά των αιρέσεων, ενώ επίσης είναι πολύ γνωστός και για την ποιητική του δημιουργία. Είναι ένας από τους Αγίους Τρεις Ιεράρχες.
Την ημέρα της εορτής του Αγίου Γρηγορίου στις 25 Ιανουαρίου, μετά την πανηγυρική Θεία Λειτουργία, γίνεται η περιφορά του Ιερού Σκηνώματος του Αγίου στους κεντρικούς δρόμους της παραλιακής κωμόπολης της Νέας Καρβάλης, παρουσία μεγάλου αριθμού πιστών.
Στον Ιερό Ναό, που έκτισαν οι πρόσφυγες από την Καππαδοκία για τον Άγιο Γρηγόριο στη Νέα Καρβάλη, γίνονται πολλά μυστήρια για ευλογία από τους πιστούς. Επίσης, υπάρχουν ξενώνες εξωτερικά του ναού, που φιλοξενούν τους προσκυνητές. Η πρόσβαση στην περιοχή είναι εύκολη, καθώς ο επισκέπτης ακολουθεί το δρόμο Καβάλας – Ξάνθης. Η Νέα Καρβάλη βρίσκεται 11 χλμ. ανατολικά από την Καβάλα.
