Στο πλαίσιο των αυξανόμενων απειλών για τους δημοσιογράφους και, επομένως, των εμποδίων στην ελευθερία της έκφρασης και στην ελευθερία ενημέρωσης, το Συμβούλιο των Υπουργών ενέκρινε συμπεράσματα για την προστασία και την ασφάλεια των δημοσιογράφων και των επαγγελματιών των μέσων ενημέρωσης, αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση.
Τα κράτη μέλη καλούν την Επιτροπή να ενισχύσει τη χρηματοδότηση για την ανεξάρτητη και ερευνητική δημοσιογραφία και να λάβει υπόψη την ασφάλεια online και την ελευθερία του λόγου για τους δημοσιογράφους και άλλους επαγγελματίες των μέσων ενημέρωσης σε όλες τις σχετικές πρωτοβουλίες που απορρέουν από την ψηφιακή στρατηγική της ΕΕ.
Το Συμβούλιο αναγνωρίζει ότι πολλοί δημοσιογράφοι και άλλοι επαγγελματίες των μέσων ενημέρωσης δεν είναι σε θέση να εργάζονται ελεύθερα και ανεξάρτητα παντού, όπως θα έπρεπε. Σύμφωνα με έκθεση του Συμβουλίου της Ευρώπης, ο αριθμός των ειδοποιήσεων για σοβαρές απειλές για την ασφάλεια των δημοσιογράφων και την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης στην Ευρώπη έχει σχεδόν διπλασιαστεί από το 2016 (ο αριθμός των ειδοποιήσεων το 2021 ήταν 282).
Εκτός από τις απειλές για την ασφάλειά τους, η οικονομική κατάσταση των δημοσιογράφων και άλλων επαγγελματιών των μέσων ενημέρωσης γίνεται επίσης όλο και πιο επισφαλής. Ο ψηφιακός μετασχηματισμός, το κλείσιμο των μέσων ενημέρωσης και οι συνέπειες της πανδημίας έχουν οδηγήσει σε επιδείνωση της οικονομικής ανασφάλειας των δημοσιογράφων.
Μάθηση, διεθνής δράση και υποστήριξη στους δημοσιογράφους
Στα συμπεράσματά του, το Συμβούλιο καλεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή – μεταξύ άλλων για τα εξής:
*Ενθάρρυνση της δια βίου μάθησης για τους διευθυντές αιθουσών σύνταξης (newsroom managers), τις αρχές επιβολής του νόμου, τους δικαστές και άλλους ενδιαφερόμενους φορείς σχετικά με την προστασία των δημοσιογράφων και των επαγγελματιών των μέσων ενημέρωσης
*Δέσμευση να εργαστούν για την προστασία των δημοσιογράφων και άλλων επαγγελματιών των μέσων ενημέρωσης σε όλο τον κόσμο σε σχετικά πολυμερή φόρα, σε διμερείς σχέσεις και σε διεθνείς πρωτοβουλίες
*Υποστήριξη – για παράδειγμα μέσω επαγγελματικής, οικονομικής, κοινωνικής και νομικής βοήθειας – ανεξάρτητων και εξόριστων δημοσιογράφων και επαγγελματιών των μέσων ενημέρωσης, ιδιαίτερα από χώρες όπως η Ουκρανία, η Λευκορωσία και η Ρωσική Ομοσπονδία
Ιστορικό και επόμενα βήματα
Αυτά τα συμπεράσματα που εγκρίθηκαν σήμερα αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου συνόλου πρωτοβουλιών. Στις 16 Σεπτεμβρίου 2021, η Επιτροπή υπέβαλε σύσταση που παρέχει οδηγίες προς τα κράτη μέλη να λάβουν αποτελεσματικά, κατάλληλα και αναλογικά μέτρα για να διασφαλίσουν την προστασία, την ασφάλεια και την ενδυνάμωση των δημοσιογράφων. Στις 27 Απριλίου, η Επιτροπή πρότεινε σχέδιο νόμου της ΕΕ για την προστασία των δημοσιογράφων και των υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από καταχρηστικές δικαστικές διαδικασίες (γνωστή ως οδηγία SLAPP). Η Επιτροπή σχεδιάζει επίσης να εγκρίνει ευρωπαϊκό νόμο για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης με στόχο τη διαφύλαξη του πλουραλισμού και της ανεξαρτησίας των μέσων ενημέρωσης στην εσωτερική αγορά της ΕΕ.
Τα κράτη μέλη συμφώνησαν ακόμη να ανταλλάξουν βέλτιστες πρακτικές όσον αφορά την εφαρμογή των μέτρων και να προβούν σε απολογισμό της εφαρμογής των συμπερασμάτων το 2025.
