Με επίκεντρο την ιστορική μνήμη, την ορθόδοξη παράδοση και την απόδοση τιμής στην απελευθέρωση του νησιού, η Θάσος τιμά την επέτειο της 18ης Οκτωβρίου 1912, ημέρα κατά την οποία η άφιξη του ελληνικού στόλου στον όρμο της Παναγίας σηματοδότησε το τέλος της οθωμανικής κυριαρχίας και την ένταξη του νησιού στον εθνικό κορμό.
Στο πλαίσιο των διήμερων επετειακών εκδηλώσεων, το απόγευμα του Σαββάτου 17 Οκτωβρίου πραγματοποιήθηκε η απονομή αναμνηστικών από τον δήμαρχο Θάσου προς τους προσκεκλημένους, ενώ οι θρησκευτικές και πολιτιστικές εκδηλώσεις ανέδειξαν τη διαχρονική σημασία της ιστορικής επετείου για τον τόπο.
Ιδιαίτερη θέση στο φετινό πρόγραμμα είχε η υποδοχή, για πρώτη φορά επισήμως, της ιεράς εικόνας του Αγίου Αποστόλου και Ευαγγελιστού Λουκά, την οποία είχε προσφέρει στη Θάσο ο ναύαρχος Παύλος Κουντουριώτης το 1912, σε ανάμνηση της απελευθέρωσης του νησιού.
Στον Ιερό Ναό Αγίας Τριάδος Θάσου τελέστηκε Τρισαρχιερατικός Εσπερινός, προεξάρχοντος του Μητροπολίτη Άρτης κ. Καλλινίκου, με τη συμμετοχή του Μητροπολίτη Σύρου κ. Δωροθέου Β΄ και του επιχωρίου Μητροπολίτη Φιλίππων, Νεαπόλεως και Θάσου κ. Στεφάνου.
Στο κήρυγμά του, ο Μητροπολίτης Άρτης αναφέρθηκε στους Αγίους της Θάσου, στον Ευαγγελιστή Λουκά και στα Ελευθέρια της νήσου, ευχαριστώντας παράλληλα τον Μητροπολίτη Φιλίππων για την αδελφική πρόσκληση.
Μετά την ολοκλήρωση της ακολουθίας, στο Πολιτιστικό Κέντρο «Καλογερικό» πραγματοποιήθηκε επετειακή μουσική εκδήλωση. Το Τμήμα Ενηλίκων της Σχολικής Χορωδίας Βεροίας παρουσίασε το ορατόριο «Όσιος Γεράσιμος ο Υμνογράφος», σε σύνθεση του αείμνηστου Μάριου Τόκα.
Η ιστορική ημέρα της 18ης Οκτωβρίου 1912
Η απελευθέρωση της Θάσου αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους σταθμούς της νεότερης ιστορίας της. Το πρωί της 18ης Οκτωβρίου 1912, μοίρα του ελληνικού στόλου, υπό τον πλοίαρχο και μοίραρχο Πέτρο Γκίνη, κατέπλευσε στον όρμο της Παναγίας, στον σημερινό Λιμένα, μεταφέροντας το μήνυμα της ελευθερίας.
Οι κάτοικοι υποδέχθηκαν με ενθουσιασμό τα ελληνικά πολεμικά πλοία, βλέποντας να εκπληρώνεται μια προσδοκία που είχε διατηρηθεί ζωντανή μέσα από τις γενιές. Μετά την απόβαση τελέστηκε δοξολογία στον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου Λιμένος και ακολούθησε η έπαρση της ελληνικής σημαίας. Παράλληλα, αναγνώστηκε το διάγγελμα του ναυάρχου Παύλου Κουντουριώτη, με το οποίο ανακοινώθηκε η απελευθέρωση του νησιού.
Συνδεδεμένη με εκείνες τις ιστορικές στιγμές είναι και η προσφορά της εικόνας του Αγίου Αποστόλου και Ευαγγελιστού Λουκά από τον Παύλο Κουντουριώτη στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου Παναγίας. Το κειμήλιο διατηρεί μέχρι σήμερα τη σύνδεση της απελευθέρωσης με τη θρησκευτική και ιστορική παράδοση του τόπου.
Τα τελευταία χρόνια, με προτροπή του Μητροπολίτη Φιλίππων, Νεαπόλεως και Θάσου κ. Στεφάνου, η εικόνα τίθεται σε διήμερο προσκύνημα στον ιερό ναό του Λιμένα, δίνοντας στους πιστούς τη δυνατότητα να προσκυνήσουν ένα κειμήλιο άμεσα συνδεδεμένο με την ιστορική μνήμη της Θάσου.
Η επέτειος της 18ης Οκτωβρίου δεν αποτελεί μόνο αναφορά σε ένα γεγονός του παρελθόντος. Είναι μια υπενθύμιση της ιστορικής διαδρομής του νησιού και της σημασίας της διατήρησης της συλλογικής μνήμης. Οι φετινές εκδηλώσεις συνδέουν την ιστορία με τη θρησκευτική παράδοση και τον πολιτισμό, τιμώντας την ημέρα που σηματοδότησε μια νέα πορεία για τη Θάσο.
