Κρίσιμη ως προς τη στάση του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και το χρόνο που θα χρειαστεί για να προχωρήσουν οι διαδικασίες για την ψήφο των αποδήμων είναι η σημερινή συνεδρίαση της διακομματικής επιτροπής στο υπουργείο Εσωτερικών.

Η κατάθεση από την κυβέρνηση της τελικής πρότασής της και η απόφαση της Πολιτικής Γραμματείας του ΣΥΡΙΖΑ την Παρασκευή, με την οποία άνοιξε παράθυρο συναίνεσης και της αξιωματικής αντιπολίτευσης αναμένεται να κυριαρχήσουν στη σημερινή συνεδρίαση. Καθώς ο ΣΥΡΙΖΑ έχει έρθει κοντά στο ΚΚΕ, υποστηρίζοντας τις θέσεις του, απομένει να φανεί εάν θα ρίξει νερό στο κρασί του ως προς την πρότασή του για μη προσμέτρηση της ψήφου των Ελλήνων του εξωτερικού στο αποτέλεσμα της επικράτειας, η οποία αποτελεί «κόκκινη γραμμή» για όλα τα υπόλοιπα κόμματα και δεν τίθεται υπό συζήτηση.

Καθοριστική θα είναι ασφαλώς και η στάση του ΚΚΕ, καθώς το «ναι» του αρκεί για να βγει η εξίσωση των 200 βουλευτών ακόμη και χωρίς τον ΣΥΡΙΖΑ, ενώ ο Περισσός βλέπει μάλλον με ικανοποίηση να πληρούνται οι προϋποθέσεις που είχε βάλει προκειμένου να συμφωνήσει με το κυβερνητικό σχέδιο: τόσο η 30ετία απουσίας από την Ελλάδα όσο και η οικονομική δραστηριότητα (ενεργό ΑΦΜ ή συγγενής α’ βαθμού στην Ελλάδα που υποβάλλει φορολογική δήλωση, για όσους νέους – κυρίως φοιτητές που έφυγαν με το brain drain – δεν διαθέτουν ΑΦΜ) συμπεριλαμβάνονται ως όροι στην πρόταση του ΥΠΕΣ για όσους εγγεγραμμένους στους εκλογικούς καταλόγους θ’ αποκτήσουν δικαίωμα ψήφου στο εξωτερικό.

Είναι δε χαρακτηριστικό ότι η κυβερνητική πρόταση ικανοποιεί ένα ακόμη αίτημα που έβαλε το ΚΚΕ: να έχει αναδρομική ισχύ, δηλαδή να καλύψει όλους όσοι ήδη είναι εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους κι όχι από εδώ και στο εξής, όπως πρότεινε αρχικά η κυβερνητική πλειοψηφία. Όσο για την παρατήρηση και από την πλευρά του ΣΥΡΙΖΑ για συνταγματική κατοχύρωση των διατάξεων, η κυβέρνηση εμφανίζεται θετική και τούτο μπορεί να γίνει εύκολα με την απαραίτητη προσθήκη στο άρθρο 54 του Συντάγματος κατά την αναθεωρητική διαδικασία που ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη στη Βουλή και θα ολοκληρωθεί έως το τέλος του έτους.

Σημείο τριβής, ωστόσο, ενδέχεται ν’ αποτελέσει η επιστολική ψήφος, η οποία στο σχέδιο του ΥΠΕΣ προβλέπεται κατ’ εξαίρεση για όσους διαμένουν σε απομακρυσμένες περιοχές δίχως πρόσβαση σε προξενεία και πρεσβείες, ενώ το ΚΚΕ διαφωνεί κάθετα με την υιοθέτησή της. Μία ακόμη διαφορά είναι και η εκπροσώπηση των αποδήμων, καθώς το σχέδιο της κυβέρνησης ορίζει αύξηση του αριθμού των βουλευτών Επικρατείας από 12 σε 15, ούτως ώστε να προστεθούν στη λίστα υποψήφιοι από την ομογένεια, αλλά μόνον εφόσον το επιθυμούν τα κόμματα κι όχι απαραίτητα σε εκλόγιμη θέση. ΚΙΝΑΛ και ΜέΡΑ25 προτείνουν μία ή περισσότερες εκλογικές περιφέρειες εξωτερικού, ενώ το ΚΚΕ να ψηφίζουν οι απόδημοι ως ετεροδημότες, δηλαδή κανονικά στην περιφέρεια της ελληνικής επικράτειας όπου είναι εγγεγραμμένοι βάσει των δημοτολογίων.

Στην πρόταση της κυβέρνησης, ωστόσο, υπάρχει ένα «τυράκι»: με την αύξηση του αριθμού των βουλευτών Επικρατείας χαμηλώνει το εκλογικό μέτρο, άρα θα μπορούν να εκλέγουν βουλευτή και τα μικρότερα κόμματα ή να εκλέγουν και δεύτερο βουλευτή Επικρατείας τα κόμματα που κινούνται πάνω από το όριο του 4-5% και κοντά σ’ αυτό – μεταξύ αυτών, ασφαλώς, και το ΚΚΕ.

Πάντως, ο αρμόδιος υπουργός, Τάκης Θεοδωρικάκος πρόκειται να διαμηνύσει στους εκπροσώπους όλων των κομμάτων ότι εάν υπάρξει οποιαδήποτε εμπλοκή στη διαβούλευση, τότε η κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να προχωρήσει στην κατάθεση προς ψήφιση στη Βουλή του δικού της σχεδίου και η επεξεργασία των θέσεων να συνεχιστεί στην κοινοβουλευτική διαδικασία. Διαφορετικά, στόχος παραμένει να εξαντληθεί ο διάλογος στο πλαίσιο της διακομματικής επιτροπής του ΥΠΕΣ και να «κατέβει» στη Βουλή ένα κοινά συμφωνημένο και συνταγμένο σχέδιο νόμου, το οποίο θα ψηφιστεί, ει δυνατόν, κι από τους 300 βουλευτές.