Το νιτρικό αμμώνιο, γνωστό και ως άλας, θεωρείται ιδιαίτερα επικίνδυνο σε συγκεκριμένες συνθήκες καθώς είναι εύφλεκτο και για το λόγο αυτό ισχύουν ειδικοί κανόνες αποθήκευσής του.

Το ίδιο φυσικά ισχύει και για την Ελλάδα που έχει υιοθετήσει την Ευρωπαϊκή Οδηγία Seveso που εφαρμόζεται σε εγκαταστάσεις που αποθηκεύουν επικίνδυνες χημικές ουσίες.

Σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας σε ολόκληρη τη χώρα υπάρχουν 233 λειτουργούσες επιχειρήσεις που διαθέτουν αποθηκευτικούς χώρους επικίνδυνων χημικών ουσιών, οι περισσότερες από τις οποίες βρίσκονται στην Αττική και στην περιφέρεια της Κεντρικής Μακεδονίας. Τρεις τέτοιοι αποθηκευτικοί χώροι υπάρχουν και στον Νομό της Ξάνθης.

Ως επί το πλείστον πρόκειται για επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα των πετρελαιοειδών και βάσει των ευρωπαϊκών επιταγών καθορίζεται για κάθε επικίνδυνη ουσία μια ανώτερη και μια κατώτερη κρίσιμη ποσότητα. Ανάλογα με την αποθηκευμένη ποσότητα καθορίζονται και οι υποχρεώσεις που έχουν οι επιχειρήσεις που τις διαχειρίζονται.

Εγκαταστάσεις που αποθηκεύουν επικίνδυνες ουσίες με ποσότητες μεγαλύτερης από την οριακή (είναι αυτές που βλέπετε με κόκκινες κουκίδες στον χάρτη του Υπουργείου) είναι υποχρεωμένες μεταξύ άλλων να υποβάλλουν στις αρμόδιες αρχές Σχέδιο Αντιμετώπισης Τεχνολογικών Ατυχημάτων Μεγάλης Έκτασης το οποίο εγκρίνει η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, οι κύριες επιπτώσεις από την εκδήλωση ατυχήματος σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις είναι το ωστικό κύμα από την έκρηξη αερίων καυσίμων, η θερμική ακτινοβολία από την καύση εύφλεκτων υλικών και η έκλυση τοξικών ουσιών αλλά καλό είναι άπαντες να επικεντρώνονται στην πρόληψη των ατυχημάτων γιατί εάν τυχόν γίνει κάποια έκρηξη, λίγα πράγματα μπορείς να κάνεις μετά.

Τι είναι η Οδηγία Seveso

H Οδηγία Seveso καθορίζει μέτρα και περιορισμούς για την αντιμετώπιση κινδύνων από ατυχήματα μεγάλης έκτασης, όπως διαρροή, πυρκαγιά ή έκρηξη που προκύπτουν από ανεξέλεγκτες εξελίξεις κατά την λειτουργία των εγκαταστάσεων, άμεσους ή απώτερους για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον, εντός ή εκτός της εγκατάστασης και σχετίζεται με μια ή περισσότερες επικίνδυνες ουσίες.

Έχει ενσωματωθεί στο εθνικό δίκαιο με την Κοινή Υπουργική Απόφαση 172058/2016 (ΦΕΚ 354/Β/17.2.2016). Αποτελεί αποτελεσματικό εργαλείο για την προστασία του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας και είναι προϊόν συνεργασίας συναρμόδιων αρχών, φορέα εγκατάστασης και συμμετοχής του κοινού.

Η τραγική περίπτωση της μικρής ιταλικής πόλης Σεβέζο

Η οδηγία πήρε το όνομά της από την μικρή πόλη Σεβέζο, στα βόρεια του Μιλάνου. Εκεί, στις 10 Ιουλίου 1976 έσκασε μια βαλβίδα ασφαλείας ενός λέβητα της χημικής βιομηχανίας Icmesa του ελβετικού ομίλου καλλυντικών Givaudan, με αποτέλεσμα να υπάρξει μια τεράστια διαρροή διοξίνης, μιας άκρως τοξικής ουσίας.

Οι αρμόδιες αρχές δεν φρόντισαν να ενημερώσουν τους κατοίκους για την επικινδυνότητα του συμβάντος με αποτέλεσμα μέσα σε λίγες ώρες οι άνθρωποι να αρχίσουν να έχουν αναπνευστικά προβλήματα και να βγάζουν εξανθήματα, τα πουλιά να πέφτουν νεκρά και τα ζώα να ψυχορραγούν.

Υπολογίζεται ότι η έκλυση του τοξικού νέφους από το ατύχημα στον αέρα αφορούσε 35 κιλά σχεδόν καθαρής διοξίνης που ρύπανε έκταση 15 τετραγωνικών χιλιομέτρων στην οποία ζούσαν 37.000 κάτοικοι.

Έξι χρόνια αργότερα η Ευρωπαϊκή Ένωση υιοθέτησε την Οδηγία Seveso 1 που προέβλεπε τρόπους πρόληψης και αντιμετώπισης τόσο μεγάλων βιομηχανικών ατυχημάτων. Ακολούθησε η Seveso 2 και σήμερα βρίσκεται σε εφαρμογή η Seveso 3 που αυστηροποιεί ακόμη περισσότερο τις υποχρεώσεις που θα πρέπει να έχουν τέτοιου είδους επιχειρήσεις.

Μπορείτε να δείτε αναλυτικά τον χάρτη με τις βιομηχανίες Seveso που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα